Manu 'Akekeke

Malihini (Ne'ekau)      

 

 PAPA  'OHANA  HULU  LÄHUI
 Charadriiformes  Scolopacidae  Arenaria  interpres

Nä Mea 'Ike 'Ia:

Kahi Noho: Hänau hua ka 'akekeke i 'Älika ma ka mahina 'o 'Apelila a 'o Mei paha. Hiki mai ka 'akekeke i Hawai'i i ka mahina 'o 'Aukake. 'A'ole nui nä 'akekeke e noho ma 'ane'i no ke kau wela.

Ke 'Ano: O ka lö'ihi he 9 'ïniha. Pökole a 'ele'ele ka nuku. Wena nä wäwae. Ke noho ka 'akekeke ma Hawai'i, palaunu ka hulu ma ke kua, a ke'oke'o ma lalo. 'Ele'ele ke po'o a me ka päuma. Ma kahi hänau hua, aia ka hulu 'ula'ula ma kahi o ka hulu palaunu, a 'oi aku ka nani o ka hulu 'ele'ele.

Ke Kani: He kani möakäka ke kani a ka 'akekeke. He mau hökio mü nö ho'i käna.

Ka Nohona: Noho ka 'akekeke ma ka lihi kai, ma nä kahakai pöhaku. Noho läkou me ka pü'ä manu 'ë a'e. Hiki ke lele me ka 'äwïwï a lele like a huli like ka pü'ä 'akekeke. Ma ka mahina 'o 'Aukake a 'o Kepakemapa paha, huli nä 'akekeke i nä pöhaku me ko läkou nuku a hiki ke haki i kekahi mau hua no ka mea 'ai. 'Ai nö ho'i i nä püpü, nä mea 'ai a ke kanaka i waiho ai, a me nä i'a a i 'ole mämela i make. Ho'ohuli ka 'akekeke i nä püpü me ka ne'e 'ana i ke po'o me ka 'äwïwï a 'ai i ka mea ma lalo. Inä 'a'ole hiki ke ho'ohuli i ka pöhaku, pohu ka 'akekeke i ka pöhaku me ka päuma a 'o kona 'ai ihola nö ia i nä mea ma kahi o ka pöhaku i noho ai ma mua.

Ho'omaka paha ka ho'opili 'ana ma mua o ka hiki 'ana i kahi hänau hua a pau i ka hopena o Iune. Pale ke käne i kona wahi. 'Öku'u 'o ia ma kekahi pöhaku a i 'ole kahi ki'eki'e iki i hiki ai iä ia ke 'ike inä aia he pö'ino. I kona pale 'ana, 'öku'u 'o ia, ho'one'e 'o ia i kona puapua, hahai 'o ia me ka lele lohi 'ana a me ke kani 'ana. Kükulu 'ia ka pünana ma ka lepo pulu, 'a'ole ma nä pöhaku. Hä'ule hua i 'ehä mau hua. Moe nä mäkua 'elua ma ka pünana. Ke hele mai kekahi mea ho'opö'ino, kani ka makua, a ha'alele koke ka makua e moe ana ma ka pünana. Moe nä mäkua ma ka hua no 21 a 23 paha mau lä. Mälama nä mäkua 'elua i nä pëpë ma hope o ka ho'opuka 'ana, akä, ha'alele ka makuahine ma mua loa o ka ho'olaukoa 'ana o nä pëpë. Mälama ke käne i nä pëpë a mäkaukau nä pëpë no ke ola me ka makua 'ole, a 'o ka ha'alele nö ia o ke käne.

 Mo'olelo

Nä Manu