Aia 'elua mo'olelo e pili ana i ka 'alae 'ula a me ke ahi. 'A'ohe ahi o nä känaka, a loa'a ke ahi i nä Akua wale nö. A laila, ua loa'a i ka 'alae.

Ma kekahi mo'olelo, 'a'ohe ahi o nä känaka, a no laila 'a'ole läkou 'ike i ka ho'omo'a 'ana i ka mea 'ai, a me ka ho'omehana 'ana i ka wä anu. Ua makemake ka 'alae e kökua iä läkou no laila ua hele 'o ia i kahi o nä akua a 'aihue i kekahi lä'au me ke ahi. Ua hä'awi 'o ia i këlä lä'au i nä känaka, akä no ka wela o ka nuku ua hele a 'ula'ula. 'O ia ke kumu o ka loa'a ana o ke ahi i nä känaka, a me ka 'ula o ka nuku.

Eia kekahi mo'olelo 'ë a'e:

(Lohe i ka heluhelu 'ana o ka mo'olelo e Kainoa Wright.)

Ma mua loa, na ka 'alae wale nö i 'ike i ke kumu o ke ahi. Ho'omo'a ka 'alae i ka mai'a me ke ahi, akä 'a'ole 'o ia i a'o iä ha'i i ka hana 'ana i ke ahi. Hoÿoholo a'ela 'o Mäui e hele me kona mau kaikua'ana 'ekolu e ki'i i këia no'eau mai ka 'alae. Akä, i këlä me këia manawa, ua 'ike 'ë ka 'alae i ka hiki 'ana mai o Mäui me kona mau kaikua'ana a ho'opio akula i ke ahi. I kekahi lä, ua kau nä kaikua'ana i kekahi ipu ma ka wa'a me ke kïhei ma luna o ka ipu me he mea lä he kanaka ia, a holo akula nä kaikua'ana 'ekolu ma ka wa'a i kahi o ka 'alae. I ka 'ike 'ana aku i nä mea 'ehä, kuhihewa ka 'alae 'o Mäui a me kona mau kaikua'ana këlä, 'a'ole 'o ia i 'ike he ipu kekahi o läkou. Helu a'ela 'o ia i ke ahi a pio, a laila, ho'omaka a'ela e ha'alele me ka 'ike ÿole naÿe iä Mäui e pe'e ana ma laila. 'O ka hopu maila nö ia o Mäui i ka 'alae i kona ha'alele 'ana. Kauoha nö 'o Mäui i ka 'alae e ha'i mai i ke kumu o ke ahi iä ia o ho'oku'u 'ole 'ia. A no laila ha'i mai ka 'alae iä Mäui, pono e 'änai i kekahi lä'au (ka ÿaunaki) me ka hä o ke kalo. Ua hana 'o Mäui pëlä, 'a'ohe ahi. A laila ha'i ka 'alae pono e 'änai i ka lä'au me ka lä'ï, 'a'ohe ahi. 'O ia ke kumu no ka mäwae o ia mau lä'au, ua 'änai 'ia e Mäui. Hana mau 'ia këia hana a Mäui me nä lä'au like 'ole, 'a'ohe ahi. Hele a huhü loa 'o Mäui i ia 'alae. A laila, ua ha'i akula ka 'alae pono e 'änai i ka lä'au me ka wai, 'o ia ho'i, kekahi lälä mai ke kumu lä'au 'o waimea (mämaki). Hö'ike aku ka 'alae iä Mäui i këia hana, a ua loa'a ke ahi iä Mäui. Akä, ma mua o ka ho'oku'u 'ana, 'änai 'o Mäui i ke po'o o ka 'alae me ka lä'au ma muli o kona mau ho'opunipuni, a 'o ia ke kumu no ka 'ula ma ke po'o o ka 'alae i këia mau lä.

Ua ho'ohana 'ia ka 'alae i ka hana 'anä'anä nö ho'i. He akua 'anä'anä 'o 'Alaeahina, 'o ia nö ka 'alae i ha'i i ka hana i ke ahi iä Mäui. 'O ke kumu no këia ke kani a ka 'alae. Ke lohe ke kani a ka 'alae ma ka pö, aia ana kekahi pilikia, a i 'ole e make ana kekahi. Hana 'ia nö ho'i ka hulu no ka makau i'a. Ua kau 'ia kekahi mau hulu o ka 'alae ma ka makau o Mäui, 'o ia ho'i 'o Manaiakalani, i kona lawai'a 'ana i nä mokupuni.