mai ka nüpepa o ke au nei:

He aha ka hana a ke kölea ma hope o kona ha'alele 'ana iä Hawai'i a ka hiki 'ana i kahi hänau hua? Ha'alele ma ka hopena o ka mahina 'o 'Apelila akä, 'a'ole hiki i 'Älaka a hiki i ka hopena o ka mahina 'o Mei. Ma hea e noho ai ke kölea ma ia manawa? 'A'ole 'ike 'ia. Ma muli no ka lele 'ana i 3,000 mau mile i 50 a 60 hola paha, ho'omaha paha ke kölea i kahi 'ë. Akä, 'a'ole 'ike 'ia ma hea lä këia wahi. A no laila, inä 'ike 'ia kekahi kölea me nä apo ma ka wäwae, ho'omana'o i kahi a me nä waiho'olu'u o nä apo a kelepona i ka Department of Forestry and Wildlife.

He nui nä mana'o e pili ana i ka mana'o o ka hua 'ölelo "kölea." I këia mau lä, he 'ölelo këia no nä malihini i hele mai i Hawai'i, hele a waiwai loa, a laila, ha'alele. Akä, mana'o 'ia aia kekahi mau mana'o 'ë a'e o nä Hawai'i. 'O kekahi ke kölea moku; he akua no ka ho'öla 'ana me kekahi kölea ma kona mahiole a kü 'o ia ma ko ka Mö'ï Kamehameha heiau, 'o Ahu'ena, ma Kona

����

.

Aia he pilikia nö ho'i ma ke kahua mokulele ma Lïhu'e ma ka mokupuni 'o Kaua'i me nä manu 'öpio like 'ole. 'O ia wale nö ke kahua mokulele me ka pilikia me nä manu. 'A'ole kama'äina nä manu 'öpio me ke kahua mokulele, no laila, pilikia läkou.  He 'umi päkëneka wale nö o nä manu he kölea, akä, ho'onui ke kölea i ka pilikia.