| 'Äpa'akuma | Nalowale loa | ||
| PAPA | 'OHANA | HULU | LÄHUI |
| Gruiformes | Rallidae | Porzana | sandwichensis |
Nä Mea 'Ike 'Ia:
Kahi Noho: Ua ola ka moho ma
'Öla'a a me Kïlauea, Hawai'i, a ma Moloka'i paha. Aia kekahi 'ohana
o ka moho ma ka mokupuni o Kauö.
Ke 'Ano: Mana'o nä Hawai'i, 'o ka moho ka manu u'i loa. He
'elima 'ïniha ka lö'ihi o ka moho. 'Elua mana hulu o ka moho.
'O ka mea mua kekahi moho 'ano 'ele'ele. Palaunu a 'ula ke po'o, he hä'eka'eka
ka hulu ma ke kua. 'Ula pöhina ka hulu ma ke alo a me ka puapua. 'O
ka mea 'ë a'e, nui ke kikokiko 'ele'ele ma ke kua. Li'ili'i nä
'ëheu, a 'a'ole hiki i këia manu ke lele. 'A'ole 'ike 'ia ka pünana,
ka hua, a me ka 'öpio.
Ka Make: Nalowale loa ia manu. Ua 'ike 'ia ka moho hope ma ka makahiki 1884. 'A'ole 'ike pono 'ia ke kumu no ka nalowale 'ana, akä, 'o ke kumu paha ka 'iole, ka 'ïlio, a me ka pöpoki. Ua pana nä ali'i i ka moho me he mea lä e pana 'iole ana läkou. 'Ane make loa ka moho ma ka makahiki 1883, ka makahiki i lawe 'ia ai ka manakuke.
E ho'i e pe'e i ke öpü weuweu
me he moho lä.
E ao o ha'i ka pua o ka mau'u iä 'oe.
E ho'i i ke kua'äina a noho me ka ha'aha'a, a mai waiho i meheu no ka hahai 'ana.
Ua 'ölelo 'o Keli'iwahamana i këia i käna kaikamahine ma mua o kona make 'ana.
I këia mau lä, he 'ölelo a'o këia i kekahi 'öpio no ke kohu 'ole o ka ho'okelakela.
| Nüpepa Kü'oko'a | Ke Ola O Ka Moho Kauö |