Manu Nënë
| PAPA |
'OHANA |
HULU |
LÄHUI |
| Anseriformes |
Anatidae |
Nesochen |
sandvicensis |
Nä Mea 'Ike 'Ia:
Kahi Noho:
Noho ka nënë ma nä mokupuni o Maui me Hawai'i
wale nö. Aia ma uka, ma Ka'ü, Hualalai, a ma waena o
Mauna Kea me Mauna Loa, a me Haleakalä.
Ke 'Ano: 'O ke kaumaha he 5 paona, 'o ke ki'eki'e he 22-26
'ïniha. Like nä käne me nä wähine. Häuliuli
kona hulu ma ke kua, a 'öni'oni'o hä'ula'ula lehu kona
'ëheu. 'Ele'ele ka nuku a me ka wäwae. Ikaika loa kona
mau wäwae; maika'i no ka hele wäwae 'ana ma luna o ka
'ä pele. 'A'ole like ka wäwae o ka nënë me
nä manu wai 'ë a'e, e like me ke koloa. Ua ho'ololi
'ia ka wäwae ma muli o ka hele mau 'ana ma ka 'ä pele.
Ke Kani: Ma ke lele 'ana, ua like ke kani o ka nënë
me ka nënë o Kanakä. Ma ka 'äina, 'ano mumule
ke kani. Ua like me ke kani o ka pipi.
Ka Nohona: Hänau hua läkou ma Nowemapa. Aia
2-5 mau hua i loko o ho'okahi hä'ule hua 'ana. Ho'i ka nënë
i ka pünana like o ka makahiki i hala aku nei. He mea hünä
maika'i 'ia ka pünana, uhi 'ia me ka hulu a me ka mau'u.
'Ai läkou i nä lä'au Hawai'i a me nä lä'au
malihini, akä 'a'ole 'ai 'ia ka mau'u e like me ka 'ai a
nä nënë o Kanakä. 'Ai i nä lau'ai wale
nö.
Ka 'Ohana: Aia kekahi nënë mai Kanakä
a 'ano like ka nënë o Hawai'i me ia manu. 'O ka nënë
o Kanakä ke kupuna paha o ka nënë Hawai'i.
"Unele!
Unele!" wahi a ka nënë.
He 'ölelo këia
no kekahi kanaka me ka leo nui i makemake nö ho'i i kekahi
mea.
He nane këia me ka
hua'ölelo "unele," ke kani a ka nënë,
a me "nele."
Nä
Manu