Manu 'Ua'u
-
| PAPA |
'OHANA |
HULU |
LÄHUI |
MÄHELE |
| Procellariiformes |
Procellariidae |
Pterodroma |
phaeophygia |
sandwichensis |
Nä Mea 'Ike 'Ia:
Kahi Noho: Ma mua aia
ka 'ua'u ma nä mokupuni a pau koe 'o Ni'ihau. Akä, i këia
lä, aia ka nui ma Haleakalä a me nä wahi ki'eki'e o Hawai'i.
Aia kekahi ma Köke'e, Kaua'i, Läna'i, a me Moloka'i.
Ke 'Ano: 'O ke kaumaha he 434 kalama. 'O ke ki'eki'e he 16 'ïniha;
'o ka 'ëheu he 36 'ïniha (mai kekahi welelau a kekahi). Lö'ihi
a mio nä 'ëheu. 'Oi aku ka wïwï o ke kino o nä
'ua'u ma mua o ka mölï. 'Ele'ele ke po'o, ka 'ëheu, a me
ka puapua, 'ele'ele pöhina ke kua, a ke'oke'o ka lae a me ka lalo.
'Äkala ka wäwae. Pökole a pewa ka puapua. Lehulehu nä
'öpio.
- Ke Kani: He mau kani like 'ole. 'Ano like ke kani me ka 'aoa
o kekahi 'ïlio li'ili'i. 'Ölelo 'ia hiki nö ke lohe 'ia
ko läkou kani 'ua'u, ke hiki 'ole ke 'ike iä läkou.
Ka Nohona: Noho nä manu no 11 a 22 paha mau makahiki. 'A'ole
'ike nui 'ia ma ke kai. Lele läkou me ke kïkaha 'ana mai kö'iu'iu
a ka 'ilikai. 'Ai 'ia ka he'e a me ka i'a, a nä mea 'ë a'e o ke
kai i noho ma ke kai hohonu ma ka lä, akä, hele i ka 'ilikai ma
ka pö. 'Imi i ka mea 'ai me ko läkou lonoa ihu. 'A'ole hele ka
'ua'u ma lalo o ka 'ilikai e hahai i ka i'a; noho läkou ma ka 'ilikai
me he koloa lä a hopu läkou i ka i'a me ka nuku kikiwi. Maika'i
ke 'ano o kona nuku no ka hopu 'ana i ka i'a. 'Ai nä manu ma ke ahiahi
wale nö. 'O Malaki a hiki i 'Okakopa ka wä hänau hua 'ana.
Hiki mai nä mäkua ma hope o ka näpo'o o ka lä. Hänai
nä makua i ke keiki ma ke 'ano ho'olualua'i. Ha'alele nä mäkua
i kahi hänau i 'elua a 'ekolu paha mau pule ma mua o ka ha'alele 'ana
o nä 'öpio.
Ke Kökua I Ke Kanaka: Hahai nä lawai'a i ia mau manu
e 'imi i kahi e lawai'a ai i nä aku. Aia he pilikia inä make loa
ka 'ua'u a me ka 'a'o.
Ka 'Ohana: Aia 'elua manu Hawai'i i kapa 'ia ka 'ua'u. 'O ka mua,
i hö'ike 'ia ma luna, he 'ane make loa. A 'o ka 'ua'u kani, 'o ia ka
'ua'u i 'ike 'ia ma nä mokupuni a pau. 'Oi a'e kona nui a he 'ano maku'e
kona kua. Like a like ke 'ano nohona.
Nä Manu